Meer woningen bouwen zonder extra netcapaciteit: dat kan, als er netbewust wordt ontworpen. Nieuw onderzoek van CE Delft laat zien dat netbewuste nieuwbouw het mogelijk maakt om binnen de bestaande schaarse netcapaciteit méér woningen te realiseren. Nederland staat voor een grote woningbouwopgave, terwijl de beschikbare netcapaciteit steeds vaker een bottleneck vormt. Netbewust bouwen biedt hiervoor een concreet perspectief: door slimmer te ontwerpen kan de beschikbare capaciteit beter worden benut.

In opdracht van de Werkgroep Netbewuste Nieuwbouw, waaraan het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, provincie Flevoland, Gelderland en Utrecht, Neprom, Bouwend Nederland, Netbeheer Nederland, Techniek Nederland en Aedes deelnemen, heeft CE Delft onderzocht wat de maatschappelijke kosten en baten zijn van netbewuste nieuwbouw, en bij welke partijen deze kosten en baten terechtkomen.

Vijf oplossingsrichtingen vergeleken

In het rapport Waarde van netbewuste nieuwbouw – Analyse van maatschappelijke kosten en baten vergelijkt CE Delft vijf oplossingsrichtingen met een referentiescenario waarin minder woningen worden gebouwd vanwege beperkte netcapaciteit. Wat laat het onderzoek zien?

• Wachten op netverzwaring leidt juist tot een negatief maatschappelijk resultaat.
• In 4 van de 5 onderzochte scenario’s is het maatschappelijk resultaat positief
• Zeer netbewust bouwen maakt de meeste extra woningen mogelijk binnen dezelfde netcapaciteit

Ruimte om sneller te bouwen

Dit betekent concreet dat woningbouwprojecten niet hoeven te wachten op uitbreiding van het elektriciteitsnet om toch meer woningen te realiseren. Ook oplossingen op wijkniveau, zoals energieopslag of piekvoorzieningen, kunnen bijdragen aan een positief maatschappelijk resultaat. Daarmee ontstaat ruimte om sneller te bouwen binnen de grenzen van het energiesysteem.

Randvoorwaarden

De analyse laat zien dat de voordelen vooral bij de maatschappij terechtkomen, terwijl de extra kosten vaak landen bij bewoners en woningcorporaties.
Dit vraagt om duidelijke afspraken over de verdeling van kosten en om beleid dat netbewust bouwen stimuleert. Zonder deze randvoorwaarden komt de oplossing niet vanzelf van de grond.

Conclusie en vervolg

Netbewust bouwen maakt het mogelijk om de woningbouwopgave te versnellen binnen de grenzen van het elektriciteitsnet. Het is daarmee geen niche, maar een noodzakelijke stap om ook in een situatie van netcongestie te kunnen blijven bouwen.
De Werkgroep Netbewuste Nieuwbouw ziet het rapport als een belangrijke bouwsteen voor verdere beleidsontwikkeling, normering en samenwerking tussen overheden, netbeheerders, ontwikkelaars, corporaties en bouw- en installatiepartijen. Het ministerie van BZK werkt aan landelijke regelgeving voor netbewuste nieuwbouw. In het najaar wordt deze landelijke regelgeving verder uitgewerkt en zal er ook een kostenonderzoek volgen. 

Wil je weten hóe je netbewust kan bouwen? Kijk dan bij Kennis voor meer informatie en praktische handreikingen. 

Lees het volledige rapport: Waarde van netbewuste nieuwbouw – Analyse van maatschappelijke kosten en baten.